Continuïteit clouddienst deel 4: software

Op de software die onderdeel uitmaakt van de clouddienst, rust auteursrecht. De clouddienstverlener kan zelf rechthebbende zijn van dit auteursrecht. U, de afnemer, krijgt dan een gebruiksrecht voor de applicatie. Het kan ook zijn dat iemand anders rechthebbende is. Dan heeft de de dienstverlener (als het goed is) een licentie voor het gebruiken en het aan u aanbieden van de software. Ook nu krijgt u een gebruiksrecht van de clouddienstverlener. Wat gebeurt er met dit gebruiksrecht op het moment dat de dienstverlener failliet gaat of de continuïteit anderszins wordt bedreigd?

Zoals ik in mijn eerste blog over dit onderwerp schreef, geeft het hebben van een licentie geen zekerheid van continuering van de dienst aan u, de gebruiker, op het moment dat de clouddienstverlener failliet gaat. Dit blijkt uit het Nebula-arrest van de Hoge Raad in 2006. De curator mag naar aanleiding van dit arrest in geval van faillissement het gebruiksrecht namelijk beëindigen. Om deze bedreiging van de continuïteit te pareren zijn er verschillende oplossingen. Ik zal eerst ingaan op de mogelijkheden indien de clouddienstverlener rechthebbende van de software is, daarna zal ik de oplossing geven voor het geval dat een ander rechthebbende is.

Clouddiensverlener is rechthebbende
Als het auteursrecht bij de clouddienstverlener ligt, dan zijn er de volgende vier continuïteitsoplossingen:

  1. Een overdracht van het auteursrecht aan een andere/nieuwe (economische) entiteit. Er kan dan het beste gekozen worden voor een BV of Stichting. Deze nieuwe entiteit geeft dan een licentie aan de dienstverlener én aan de Stichting continuïteit;
  2. Een (gedeeltelijke) overdracht van het auteursrecht aan de Stichting continuïteit. Het voordeel hiervan is dat (net als in het vorige voorbeeld) de curator dit niet kan negeren. Er is immers geen sprake van een licentie maar van een overdracht. De dienstverlener kan deze overdracht echter als nadeel ervaren aangezien zij haar auteursrecht voor een gedeelte weggeeft;
  3. Als laatste is er nog de mogelijkheid van vruchtgebruik. Deze mogelijkheid wordt in de literatuur een aantal keer genoemd maar is nog nooit bevestigd door een rechter. Meer over wat vruchtgebruik inhoudt hier of hier.
    Vruchtgebruik kan gevestigd worden ten goede van de Stichting continuïteit. Het vruchtgebruik wordt dan omschreven zoals een licentie. Het voordeel van vruchtgebruik is dat het een beperkt recht is. Een beperkt recht kan niet zoals een normale licentie, beëindigd worden door de curator. Het nadeel is dat de rechter deze oplossing misschien als oneigenlijk gebruik van het recht ziet en het vruchtgebruik ongeldig verklaard.
  4. Als de clouddienstverlener tevens de maker is van de software dan geldt dat het auteursrecht buiten de boedel valt op het moment dat zij failliet gaat. Daarmee zou het ook buiten de macht van de curator vallen. Het is mogelijk dat u gewoon aanspraak kunt blijven maken op uw gebruiksrecht.

Mijn voorkeur ligt bij de eerste oplossing om drie redenen. Ten eerste omdat dit een in de praktijk reeds gangbare oplossing is (al is de constructie dan meestal verkozen met het oog op de eigen continuïteit en niet met het oog op de continuïteit voor de gebruiker) en dus de meeste zekerheid geeft. Ten tweede omdat het een redelijk simpele en begrijpelijke oplossing is. Ten derde omdat het de weg van de minste weerstand zal zijn. Een clouddienstverlener zal haar grootste assets, haar intellectuele rechten, niet graag overdragen of bezwaren met een beperkt recht ten behoeve van anderen.

Clouddienstverlener is niet de rechthebbende
In het geval dat de clouddienstverlener enkel een licentie heeft voor haar gebruik van de software, dan kan de Stichting Continuïteit ook een poging waging een licentie te bemachtigen. Het heeft dan kostentechnisch de voorkeur om een licentie te krijgen die pas “geactiveerd wordt” op het moment dat continuïteit bedreigd wordt.

In het volgende deel zal ik ingaan op domeinnamen.